Wie postzegels verzamelt, komt vroeg of laat de EUROPA-postzegels tegen. In 2026 bestaat deze bijzondere reeks precies 70 jaar. Wat in 1956 begon met zes Europese landen, groeide uit tot een jaarlijkse traditie waaraan inmiddels meer dan vijftig Europese postorganisaties deelnemen.
Postzegels zijn meer dan alleen een bewijs dat de post is betaald. Ze vertellen vaak iets over de tijd waarin ze zijn uitgegeven. Dat geldt zeker voor de EUROPA-postzegels. De reeks is nauw verbonden met de Europese samenwerking en laat tegelijkertijd zien hoe de vormgeving van postzegels in zeventig jaar is veranderd.
Het begin in 1956
De eerste EUROPA-postzegels verschenen in 1956. Zes landen deden mee: België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland. Daarmee waren het de landen die aan de basis stonden van de Europese samenwerking die later zou uitgroeien tot de Europese Unie.
De gedachte achter de gezamenlijke postzegel was bijzonder: dezelfde Europese boodschap verscheen tegelijkertijd op post in verschillende landen.
Het ontwerp van de eerste uitgifte verwees naar een Europa dat nog in aanbouw was. De landen werkten steeds nauwer samen en de postzegel werd daarmee een klein symbool van die ontwikkeling.
Van hetzelfde ontwerp naar een gezamenlijk thema
In de eerste jaren waren de EUROPA-postzegels sterk aan elkaar gekoppeld. De deelnemende landen gebruikten een gezamenlijk ontwerp. Dat maakt de vroege uitgaven voor verzamelaars extra interessant: verschillende landen naast elkaar laten zien hoe hetzelfde ontwerp op verschillende postzegels werd toegepast.
Later veranderde de aanpak. Vanaf 1974 kregen de deelnemende landen meer vrijheid om een eigen ontwerp te maken. Er kwam een gezamenlijk thema, maar ieder land kon daar zijn eigen artistieke interpretatie aan geven.
Daardoor ontstond een enorme verscheidenheid aan EUROPA-postzegels. Het gezamenlijke thema vormt de rode draad, terwijl de uitvoering per land behoorlijk kan verschillen.
Een jaarlijkse traditie
De EUROPA-uitgiften groeiden in de loop der jaren uit tot een vaste traditie. Tegenwoordig doen meer dan vijftig Europese postorganisaties mee.
Sinds 2002 wordt bovendien een ontwerpwedstrijd georganiseerd om het gezamenlijke motief voor de EUROPA-uitgiften te kiezen. Daardoor is de jaarlijkse reeks niet alleen voor verzamelaars interessant, maar ook voor liefhebbers van grafische vormgeving.
2026: United in...
Voor het jubileumjaar 2026 is gekozen voor het thema ‘United in...’. Het centrale ontwerp werd gemaakt door de Finse ontwerper Klaus Welp.
Een opvallend onderdeel is een oplopende stippellijn. Die verwijst naar de perforatie van een postzegel en staat tegelijkertijd voor vooruitgang en verbinding. De zeven opvallende stippen verwijzen naar de zeven decennia EUROPA-postzegels.
De bedoeling is dat het gezamenlijke motief in de verschillende landen terugkomt, terwijl de afzonderlijke postdiensten er hun eigen uitwerking aan kunnen geven.
Nederland doet natuurlijk mee
Ook PostNL heeft voor het jubileum een speciale uitgifte uitgebracht. Het Nederlandse vel verscheen op 8 mei 2026 en bestaat uit zes dezelfde EUROPA-postzegels.
Grafisch ontwerper Sandra Smulders maakte het Nederlandse vel. De zes zegels zijn speels geplaatst en gedeeltelijk gedraaid. Twee postzegels raken elkaar in het midden, waardoor een verbinding ontstaat die mooi aansluit bij het thema ‘United in’.
Opvallend is ook het grote zilverkleurige getal 70. Dat komt zowel op de postzegels als op de velrand terug.
De zegels hebben de waardeaanduiding Internationaal 1 en zijn bedoeld voor internationale post tot en met 20 gram. De oplage van het Nederlandse vel bedraagt 75.000 exemplaren.
Een mooie verzameltraditie
Voor filatelisten is 2026 een mooi moment om eens naar de EUROPA-verzameling te kijken. Wie alleen Nederlandse postzegels verzamelt, kan bijvoorbeeld de Nederlandse uitgaven vanaf 1956 verzamelen.
Maar er zijn veel meer mogelijkheden.
Een verzamelaar kan bijvoorbeeld kiezen voor:
- alle Nederlandse EUROPA-uitgiften;
- de eerste uitgaven uit 1956;
- EUROPA-postzegels van verschillende Europese landen;
- één bepaald thema;
- bijzondere jubileumuitgaven;
- of juist de ontwerpen door de jaren heen.
Vooral dat laatste levert een interessante verzameling op. De ontwikkeling van de eenvoudige ontwerpen uit de beginperiode naar de kleurrijke en soms zeer moderne ontwerpen van tegenwoordig is goed zichtbaar.
Van 1956 naar 2026
Wie de eerste EUROPA-postzegels uit 1956 naast de jubileumzegels van 2026 legt, ziet niet alleen zeventig jaar verschil in grafische vormgeving.
De postzegels vertellen ook een verhaal over Europa zelf.
In 1956 stond Europese samenwerking nog aan het begin. Zeventig jaar later zijn EUROPA-postzegels een jaarlijks terugkerend filatelistisch evenement geworden waaraan tientallen postorganisaties deelnemen.
Een postzegel die ooit bedoeld was om Europese samenwerking zichtbaar te maken, is daarmee zelf een stukje Europese geschiedenis geworden.
Een leuke uitdaging voor verzamelaars
Wie EUROPA nog niet verzamelt, hoeft natuurlijk niet meteen zeventig jaar postzegels bij elkaar te zoeken. Begin eens met 1956, het eerste jaar, en 2026, het jubileumjaar.
Met slechts twee uitgiftejaren heb je al een prachtig uitgangspunt voor een verzameling die vervolgens steeds verder kan worden uitgebreid.
En misschien is juist dat het aardige van filatelie: een klein stukje papier kan je zomaar meenemen op een reis door zeventig jaar geschiedenis.
De historische gegevens en de details van de Nederlandse jubileumuitgifte zijn gecontroleerd bij PostEurop en PostNL.
