De Digital Services Act (DSA) is een wet van de Europese Unie die online platforms verplicht meer regels te volgen. Die regels bestaan niet voor niets: platforms als sociale media, webshops, appstores en zelfs gewone websites mogen niet zomaar alles doen met jouw gegevens en de inhoud op hun site.
De DSA is eind 2022 aangenomen en is in fasen in werking getreden vanaf 2023. In simpele taal gaat het om een paar grote ideeën:
Wat het eigenlijk regelt
Platformen zijn verantwoordelijk voor wat ze laten staan. Als er illegale of schadelijke inhoud op een platform staat, moet het platform een werkende manier hebben om die inhoud te melden én te verwijderen. Het platform kan niet meer zeggen "dat is niet ons probleem".
Transparantie. Platforms moeten uitleggen hoe ze inhoud controleren en waarom ze iets verwijderen. Ook moeten ze eerlijk zijn over hoe ze advertenties tonen en hoe ze persoonlijke gegevens gebruiken.
Geen "duistere trucjes" (dark patterns). Websites en apps mogen je niet meer met bedrieglijke knoppen of ingewikkelde ontwerpen in een hoek duwen, bijvoorbeeld om je makkelijk aan abonnementen of het weggeven van je gegevens te maken.
Bescherming van kinderen. Platforms mogen minderjarigen niet op manieren belanden die voor hen schadelijk zijn.
Meer regels voor de grootste platforms. Platforms met 45 miljoen of meer Europese gebruikers (zoals Google, Meta, TikTok en App Store) krijgen strengere eisen: ze moeten bijvoorbeeld zelf de risico's van hun dienst in kaart brengen en toelaten dat onderzoekers toegang krijgen tot hun data.
Boetes. Als een platform de regels negeert, kan de Europese Commissie boetes opleggen tot 6% van de wereldomzet. Dat is fors, dus er zit echt weight achter.
Waarom is dit nodig?
Vóór de DSA golden online platforms vrijwel ongestraft. Contentverwijdering was ondoorzichtig, persoonlijke advertentie-tracking was ongereguleerd en kleine gebruikers hadden weinig houvast. De DSA probeert dat te herstellen door eendrachtige regels over heel de EU vast te leggen.
Belangrijk om te weten
- Het is een regeling (direct van toepassing in alle lidstaten), geen richtlijn — dus elke land hoefde het niet apart om te zetten in eigen wet.
- Het is niet hetzelfde als de Digital Markets Act (DMA), die grote "gatekeeper"-bedrijven aanbindt tegen anti-concurrentie gedrag. De twee lopen parallel.